ارزیابی روند تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی دشت کاشان

نوع مقاله: مقالات علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

2 استاد دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

3 استاد دانشگاه آزاد اسلامی- واحدعلوم تحقیقات، تهران، ایران

4 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

در این پژوهش، به منظور تعیین تغییر کمی و کیفی آب زیرزمینی دشت کاشان از دو شاخص افت آب زیرزمینی و هدایت الکتریکی (EC) بهره‌گیری شد. هیدروگراف‌های تراز آب با روش تیسن[1] و بر پایة دادهای چاه‌های پیزومتری ترسیم شدند. نقشه خطوط هم افت، هم ارتفاع و هم EC با بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)[2] ترسیم شدند. نتایج حاصل از نقشه‌ها نشان می‌دهد که جریان آب از قسمت جنوبی دشت که اراضی کشاورزی قرار دارند به سمت شمال دشت است و به کویر تخلیه می‌شود. هم چنین رابطة بین هدایت الکتریکی با آنیون‌ها و کاتیون‌های اصلی (Ca2+, Mg2+, K+, Cl-, Na+, So‌42-, Hco3-) بررسی شد. شاخص معیار بارش سالانه (SIAP)[3] محاسبه شده برای پنج ایستگاه هواشناسی نشان می‏دهد که بیشترین درصد فراوانی متعلق به بارش نرمال است. بیشترین مقدار افت و برداشت آب به طور میانگین در بخش‌های جنوبی و جنوب شرقی دشت رخ داده است که می‌تواند به علت تمرکز زمین‌های کشاورزی در این دو منطقه باشد. هدایت الکتریکی در همة قسمت‌ها (به غیراز آنیون بی‌کربنات) با غلظت یون‌های اصلی موجود در آب رابطه مستقیم دارد. هیدروگراف‌های تراز آب زیرزمینی نشان می‌دهد که طی 19 سال به مقدار02/10 متر سطح آب کاهش یافته است که به نوبة خود موجب کاهش کیفیت آب زیرزمینی شده است.
[1] - Theissen [2] - Geographic information system(GIS) [3] - Standard index of annual precipitation

کلیدواژه‌ها