تعیین مؤثرترین شاخص‌های معیار آب و آبیاری بر شدت بیابان‎زایی (بررسی موردی: دشت‌های کاشان و آران بیدگل)

نوع مقاله: مقالات علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 داﻧﺸﺠﻮی دﮐﺘﺮی بیابان، دانشگاه کاشان

2 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

یکی از معیارهای مهم در پدیده بیابان‌زایی معیار آب و آبیاری است که تحت تأثیر شاخص‌های مختلفی می‌باشد و همگی تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی هستند. در این پژوهش به‌منظور تعیین مهمترین شاخص آب و آبیاری در بیابان‎زایی دشت کاشان و آران بیدگل و نشان دادن اهمیت مسئله فعالیت‌های انسانی در پدیده بیابان‌زایی پس از عملیات میدانی و جمع آوری اطلاعات لازم، به بررسی 13 شاخص آب و آبیاری با استفاده از مدل IMDPA پرداخته شد. در پایان نقشه بیابان‌زایی حاصل از شاخص‌ها در سطح منطقه مورد مطالعه بر پایة واحدهای کاری در محیط GIS تهیه شد. نتایج پژوهش نشان داد که 58/84% از مساحت منطقه مورد مطالعه در طبقه شدید و 42/15% در طبقه متوسط بیابان‌زایی قرار دارد که بیشترین ارزش عددی به ترتیب مربوط به واحدهای کاری دشت ریگی واقع در دشت سر اپانداژ، اراضی مسکونی و صنعتی، اراضی کشاورزی دشت سر پوشیده و اپانداژ با طبقه شدید می‌باشد. تجزیه و تحلیل انجام شده بر روی میانگین وزنی ارزش‌های کمی شاخص‌های موثر بر معیار آب و آبیاری در منطقه نشان می‌دهد شاخص مقدار ساعت پمپاژ آب تأثیر گذارترین شاخص در افزایش بیابان‌زایی منطقه می‌باشد.

تازه های تحقیق

Water and irrigation index, Desertification, Kashan and Aran Bidgol, IMDPA model

کلیدواژه‌ها