سنجش و مقایسه سلامت بوم شناختی در سه مرتع مناطق خشک با استفاده از تحلیل عملکرد چشم انداز(LFA) (منطقه مورد مطالعه: منطقه کلاته رودبار، شهرستان دامغان)

نوع مقاله : مقالات علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

در این تحقیق سه مرتع با خصوصیات بوم شناختینسبتا مشابه (خشک) در منطقه کلاته رودبار دامغان به‌منظور مقایسه سلامت و پایداری آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از اجرای روش تحلیل عملکرد چشم‌انداز در این سه منطقه دستیابی به جواب این پرسش است که آیا وجود شرایط اکولوژیک و اقلیمی نسبتا مشابه نشان‌دهنده یکسان بودن سطح سلامت و پایداری شرایط اکولوژیک مرتع در سه منطقه مختلف می‌باشد؟ برای این منظور سه ویژگی عملکردی شامل پایداری خاک، نفوذپذیری و چرخه عناصر غذایی در هر مرتع و شاخص‌های یازده‌گانه ارزیابی سطح خاک در طول سه ترانسکت صد متری و در سطح ده پلات یک متر مربعی به فواصل ده متر از هم در هر مرتع با استفاده از دستورالعمل روش تحلیل عملکرد چشم‌انداز و بر اساس مشاهدات میدانی و نظر کارشناسی امتیازدهی شدند. امتیازات بر اساس آزمون آماری غیرپارامتری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بر اساس نتایج، ویژگی‌های عملکردی مرتع اسپیرو اختلاف معنی‌داری در سطح 05/0 نسبت به مراتع گورمومنین و چنگی دارد و به لحاظ سلامت و پایداری اکولوژیک در شرایط مساعدی به سر می‌برد. سه ویژگی عملکردی مرتع در مرتع گورمومنین و چنگی به‌ترتیب در سطح متوسط و ضعیف برآورد شده است. اولویت برنامه‌ریزی جهت عملیات مدیریتی و اصلاحی در مرتع چنگی از ضرورت بیشتری برخوردار است. مرتع گورمومنین نیز در اولویت دوم قرار دارد. مقایسه ویژگی‌های عملکردی در این سه مرتع نشانگر وجود عاملی غیر از شرایط اکولوژیک اکوسیستم‌ها بر سلامت مراتع است، که این عامل مهم، تخریب و زوال منابع مرتعی در مناطق خشک، توسط انسان و عوامل مدیریتی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها