بررسی تغییرات اقلیمی استان یزد در آیندۀ دور و نزدیک به کمک مدل چندگانۀ خطی SDSM

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.

3 دانش‌آموختۀ دکتری بیابان‌زدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

4 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

چکیده

در چند دهۀ گذشته افزایش دمای زمین موجب تغییرات اقلیمی گستردهای در بیشتر سطح کرۀ زمین بهویژه مناطق خشک و
نیمهخشک ایران و استان یزد ایجاد شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات اقلیمی استان یزد با استفاده از مدل
CanESM2 و سناریوهای جدید انتشار ) RCP ( در دو بازه آیندۀ نزدیک 1429  1400 و آیندۀ دور 1459  1430 و بررسی روند
تغییرات در دورۀ پایه با استفاده از آزمون منکندال است. همچنین بهمنظور بررسی کارآیی مدل CanESM2 از شاخصهای آماری
2R ، RMSE و NSE استفاده شد. برطبق نتایج مدل کارآیی لازم را در پیشبینی بارش و دما در دورۀ آتی داشت و از نظر قابلیت در
کلاس خوب و خیلی خوب طبقهبندی شد. بررسی روند تغییرات سالانۀ متغیر های دما و بارش در دورۀ پایه نشان داد که روند دما
در بیشتر ایستگاهها و سناریوها افزایشی است، درحالیکه روند تغییرات بارش معنیدار نبود. نتایج تغییرات دمایی در استان یزد در
دورۀ آتی نسبت به دورۀ پایه حاکی از افزایش دمای میانگین سالانه به میزان °C 2 / 2 ، 1 / 2 و 5 / 2 در دورۀ 1429  1400 و بهمیزان
°C28 / 2 ، 19 / 3 و 77 / 4 در دورۀ 1459  1430 ، بهترتیب، تحت سناریوهای RCP2.6 ، RCP4.5 و RCP8.5 بود. همچنین بررسی
تغییرات میانگین بارندگی در فصل زمستان در استان یزد نشان داد که کاهش بارندگی در دورۀ 1429  1400 بهمیزان 32 ، 26 و
34 % و در دوره 1459  1430 بهمیزان 32 ، 32 و 5 %، بهترتیب، تحت سناریوهای RCP2.6 ، RCP4.5 و RCP8.5 رخ خواهد داد.

کلیدواژه‌ها