مدیریت بیابان

مدیریت بیابان

پهنه‌بندی گسترة خطر فرونشست زمین با بهره‌‎گیری از تداخل‌سنجی راداری (مطالعه موردی: دشت کاشمر و خلیل‌آباد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بیابان زدایی دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان. سمنان، ایران
2 دانشیار دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان. سمنان، ایران
3 استادیار مرکز تحقیقات زمین لرزه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
اندازه‌گیری رخداد فرونشست در مقیاس وسیع به دلیل نرخ کند و بطئی آن چالش‌برانگیز است و نیاز به فنّآوری‌های پیشرفته دارد. اولین پیامد جبران­ناپذیر این پدیدة مخرب، کاهش عمق مخزن آبخوان­ها است. به دلیل استخراج بیش‌ازحد منابع آب زیرزمینی و افت سطح پیزومتری در بسیاری از آبخوان‌های کشور، فرونشست زمین با سرعت‌های مختلف در حال رخ دادن است. روش تداخل­سنجی راداری با پنجره مصنوعی در مناطقی که اطلاعات ژئودزی زمینی کافی موجود نیست، جابجایی در راستای قائم را به­خوبی و در گسترة وسیع نمایش می­دهد. در پژوهش حاضر از تصاویر جدید Sentinel-1A مربوط به سال‌های 1394 تا 1397 برای بررسی نرخ فرونشست استفاده شد. منطقه مورد مطالعه دشت‌ کاشمر و خلیل­آباد است. پس از اطمینان از همبستگی زیاد تصاویر، تداخل­نگار اولیه تهیه شد. سپس با بهره­گیری از روش کوتاه­ترین خط مبنای مکانی و زمانی، فازهای غیرضروری حذف گردید. در پایان فاز جابجایی محاسبه و به مؤلفه قائم تبدیل گردید. نتایج نشان داد این منطقه در بیشترین حالت 17 سانتیمتر در سال فرونشست دارد و بیشتر در حومه جنوب­غرب شهر کاشمر و مناطق غربی دشت خلیل­آباد متمرکز است. به دلیل ناهمگن بودن نرخ فرونشست، این منطقه مستعد شکل­گیری شکاف­های طولی و شق است. نقشه پایانی به‌دست‌آمده می­تواند به مدیران سازمانی و برنامه ریزان منابع اراضی و خاک درزمینةحفاظت و مدیریت منابع آبی و مخاطرات طبیعی و جلوگیری از تخریب سرزمین کمک شایانی نماید.
کلیدواژه‌ها

دوره 7، شماره 13 - شماره پیاپی 13
12 مقاله
شهریور 1398
صفحه 65-76

  • تاریخ دریافت 08 آبان 1397
  • تاریخ بازنگری 10 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش 12 اسفند 1397