مدیریت بیابان

مدیریت بیابان

تغییرات زیستی گونه ماسه‌دوست Sphaerocoma aucheri Boiss. در نیمرخ طولی فاصله از دریا نواحی رویشی خلیج و عمانی بندرچارک هرمزگان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکتری مهندسی منابع طبیعی، مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران.
3 استاد گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران.
4 دانشیار برنامه ریزی و مدیریت محیط، گروه علوم جغرافیایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
چکیده
گونه درهنه Sphaerocoma aucheri Boiss. یکی از گونه‌های مهم بیابانی در ماسه‌زارهای نوار ساحلی استان هرمزگان است که از نظر حفاظت خاک نقش بسزایی در منطقه دارد. پژوهش حاضر به منظور بررسی تغییرات زیستی این گونه در نیمرخ پروفیل طولی فاصله از دریا در سواحل شنی شهرستان بندرچارک هرمزگان انجام گرفت. بدین صورت که ابتدا مناطق معرف انتخاب و سپس در هر منطقه معرف تعداد 4 ترانسکت عمود بر هم قرار داده شد. در هر ترانسکت پلات‌های m2 4 در فواصل m100 ، قرار داده و پارامترهای رویشی اندازه گیری شد. در روی هر ترانسکت سه نمونه خاک از عمق صفر تا cm30 تهیه و پارامترهای Sp، EC،pH ،T.N.V ،Gyps ،OC ، N،Ca+Mg ، Na ، SAR ، clay ، silt  و sand اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد بیشترین میزان sand در توده نزدیک به دریا 8/87% و بیشترین میزان clay%13 و میزان silt %8 در توده دور از دریا اندازه‌گیری شد. همچنین بیشترین ارتفاع cm5/20، میزان پوشش 81/9%، قطر کوچک cm8/30 و قطر بزرگ cm6/32 گونه درهنه در توده نزدیک به دریا و کمترین مقدار آنها در توده دور از دریا اندازه‌گیری شد. مطابق نتایج از آنجا که خاک مناطق انتشار این گونه همگی سبک با بافت شنی و شنی لومی بود و با توجه به میزان SAR اندازه‌گیری‌شدهmeq/lit 9/8-1/5 و mmos/cm192/2-597/1، خاک مناطق انتشار گونه غیر شور به حساب می‌آید. با دور‌شدن از دریا پارامترهای درصد پوشش، ارتفاع و قطرهای تاج پوشش گیاه روند کاهشی به خود گرفت که علت آن کاسته شدن شرجی هوا  یا رطوبت و سنگین شدن خاک رویشگاه است. نظر به خوشخوراک بودن این گونه برای دام، با دارا بودن ارزش پوشش طبیعی به عنوان مالچ طبیعی یا مالچ زنده، پیشنهاد می‌گردد کاشت این گیاه، در ماسه زارهای تحت بحران فرسایش بادی در نوار جنوب کشور توسعه یابد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 34
6 مقاله
تابستان 1404
صفحه 101-118

  • تاریخ دریافت 05 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 29 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 03 تیر 1403