انجمن علمی مدیریت و کنترل مناطق بیابانی ایران مدیریت بیابان 2476-3985 12 4 2025 02 19 Investigation of The Impact of Flood Spreading on The Biological Indices of Plants in The Kowsar Aquifer Station بررسی تاثیر پخش سیلاب بر شاخص‌های زیستی گیاهان در ایستگاه آبخوانداری کوثر 107 132 720119 10.22034/jdmal.2025.2044605.1489 FA سید محمد رضا حبیبیان استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، فارس، ایران. الهام فخیمی استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. Journal Article 2024 10 30 Keywords: Biodiversity; Species richness; in recent years, flood-spreading systems have emerged as one of the most effective methods for land utilization in arid and semi-arid regions. These systems operate by directing excess water from rivers or reservoirs onto agricultural land, facilitating soil infiltration. This practice not only enhances soil moisture and improves crop yields but also mitigates flood-related hazards, raises groundwater levels, and rehabilitates degraded lands. The present study aimed to assess the impact of flood spreading on biological indicators specifically, species diversity, composition, richness, and uniformity to support vegetation restoration and land improvement in the arid and desert region of Garbaygan, Fasa.  This research was conducted in the Bisheh-Zard 1 flood-spreading network and a control plot (without flood spreading). Biological indicators (diversity, richness, uniformity, density, and species composition) were evaluated using a random-systematic sampling method along seven 150m transects. Six transects were placed within the Bisheh-Zard 1 flood-spreading network across six strips, while one transects was positioned in the control area. In each transect, 15 sample units of 2m² were established at 10m intervals, yielding a total of 105 sample units collected in the spring of 2023. The biological types of species were classified according to Raunkiaer’s system in both flooded and control areas. Species richness and diversity were assessed using the Margalef and Menhinick indices, while the Shannon-Wiener and Simpson indices were applied to measure diversity. Uniformity was determined using Hill’s index. PAST software was utilized for the analysis of biological indices. The results revealed a statistically significant difference (p<0.01) in biodiversity indices including species diversity, richness, uniformity, density, and species composition between the strips within the Bisheh-Zard 1 flood-spreading network and the control area. These findings highlight the positive impact of flood-spreading systems on biodiversity and provide valuable insights for ecosystem management and land restoration strategies in arid environments. سامانه‌های پخش سیلاب، یکـی از مـؤثرترین روش‌هـا برای بهره‌­برداری از اراضی مناطق خشک و نیمه خشک است که علاوه بر کاهش خطر سیلاب موجب تغذیه سفرۀ آب زیرزمینی و اصلاح و احیا اراضی تخریب یافته مــی‌­شــود. هدف از انجام پژوهش حاضر، اندازه‌­گیری و مقایسه شاخص‌­های زیستی از جمله تنوع، ترکیب، غنا و یکنواختی گونه­‌ای در اثر پخش سیلاب در شبکۀ بیشه زرد یک گربایگان فسا و قطعه شاهد است. نمونه‌­برداری به روش تصادفی- نظام‌­مند از هفت نوار یا ترانسکت m150 انجام شد و از شاخص­‌های زیستی مانند تنوع، غنا، یکنواختی، تراکم و ترکیب گونه‌­ای بهره­‌گیری شد. تعداد شش نوار در شبکه پخش سیلاب بیشه زرد یک و یک ترانسکت در منطقه شاهد مستقر شد. در هر ترانسکت 15 واحد نمونه m²2 به فاصله m10 از همدیگر و جمعا 105 واحد نمونه در بهار سال 1402 انجام شد. تیپ‌­های گیاهی گونه­‌ها بر اساس رده­‌بندی رانکیائر در منطقه پخش سیلاب و شاهد تعیین شدند. غنا و تنوع گونه‌­ای به‌­ترتیب با استفاده از شاخص­‌های مارگالف و منهینیک و شاخص­‌های شانون-وینر و سیمپسون و یکنواختی با استفاده از شاخص هیل تعیین شد. برای تعیین شاخص­‌های زیستی از نرم افزار PAST استفاده شد. نتایج نشان داد که از نظر مقدار شاخص‌­های تنوع زیستی بین نوارهای پخش سیلاب بیشه زرد یک و شاهد تفاوت معنی‌­داری در سطح 1% وجود دارد. به­‌طور کلی نتایج به‌­دست آمده نشان داد که بعد از گذشت حدود 42 سال از اجرای پخش سیلاب در منطقه، تاثیرهای مثبت آن بر شاخص‌­های تنوع زیستی کاملا مشهود است. با اجرای پخش سیلاب، شرایط رویشگاهی خاصی ایجاد می‌­شود که با فراهم آوردن رطوبت خاک و افزایش مواد محموله، لاشبرگ و هوموس موجب افزایش مقادیر شاخص‌­های زیستی نسبت به شاهد می‌­شود. از نتایج پژوهش حاضر می‌­توان در حفظ تنوع گیاهی و حفظ ذخایر ژنتیکی بهره برد. https://www.jdmal.ir/article_720119_1da955b0d1979be32c8697c80ff17cea.pdf