انجمن علمی مدیریت و کنترل مناطق بیابانی ایران مدیریت بیابان 2476-3985 13 2 2025 08 23 Extended Abstract: Assessing the Impacts of Drought on Informal Employment in Rural Areas: A Case Study of Zanjan Province تحلیل تأثیر خشکسالی بر اشتغال غیررسمی در نواحی روستایی استان زنجان 81 100 728597 10.22034/jdmal.2025.2066062.1507 FA مهدی چراغی گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Journal Article 2025 07 16 This study investigates the effects of drought on informal employment in rural areas of Zanjan Province between 2006 and 2021. Adopting a quantitative approach and employing pseudo-panel data, the research analyzes the economic, social, and environmental factors shaping informal employment. The statistical population comprised employed individuals aged 15 to 64 in rural households with at least one member engaged in informal work without social insurance coverage. A sample of 1,400 households was selected using random cluster sampling across mountainous, plain, and foothill/valley regions. Data sources included the Household Expenditure and Income Survey of the Statistical Center of Iran, reports from the Agricultural Jihad Organization and the Governor’s Office, and meteorological records from Zanjan. Informal employment was treated as a binary dependent variable (1 = informal, 0 = formal), while drought—the main independent variable—was measured using the Standardized Precipitation Evapotranspiration Index (SPEI). Logistic regression and the Baron and Kenny mediation framework were applied to assess the effects of drought, as well as the interaction of gender, education, and migration. Results revealed that 68% of the employed rural population were engaged in informal work. Model estimates indicated that drought (β = 0.55, p < 0.001), migration (β = 0.65, p < 0.01), and engagement in agricultural or livestock activities (β = 0.45, p < 0.05) significantly increased the likelihood of informal employment. In contrast, household income (β = –0.0003, p < 0.05), education (β = –0.14, p < 0.01), and infrastructure development (β = –0.18, p < 0.01) reduced this likelihood. These findings highlight the need for integrated policy interventions emphasizing water resource management, educational investment, and rural infrastructure development to mitigate vulnerability to drought, reduce dependence on informal employment, and support sustainable livelihoods. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر خشکسالی بر اشتغال غیررسمی در نواحی روستایی استان زنجان طی سال‌های 1385 تا 1400 انجام شد. پژوهش با رویکردی کمی و استفاده از داده‌های شبه‌پانل، عوامل اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مؤثر بر اشتغال غیررسمی را تحلیل کرد. جامعه آماری شامل شاغلین 15 تا 64 ساله در نواحی روستایی زنجان است که حداقل یک عضو خانوار آن‌ها در مشاغل غیررسمی فاقد بیمه اجتماعی مشغول است. نمونه‌گیری به‌صورت خوشه‌ای تصادفی با حجم 1400 خانوار از مناطق کوهستانی، دشتی، پایکوهی/دره‌ای انجام شد. داده‌ها از طرح هزینه و درآمد خانوارهای مرکز آمار ایران، گزارش‌های جهاد کشاورزی، استانداری، و داده‌های هواشناسی زنجان جمع‌آوری شدند. متغیر وابسته، اشتغال غیررسمی به صورت دودویی با مقدار 1 برای غیررسمی و صفر برای رسمی تعریف شد و متغیر مستقل اصلی، خشکسالی با تحلیل شاخص SPEI بررسی شد. تحلیل با مدل رگرسیون لجستیک و رویکرد میانجی‌گری Baron و Kenny انجام شد و اثر متقابل جنسیت و تحصیلات و همچنین خشکسالی و مهاجرت بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که 68% شاغلین در مشاغل غیررسمی مشغول‌اند. نتایج مدل نشان‌داد خشکسالی با ضریب 55/0 و سطح معنی‌داری 000/0، مهاجرت با ضریب 65/0 و سطح معنی‌داری 01/0 و فعالیت کشاورزی/دامداری با ضریب 45/0 و سطح معنی‌داری 03/0 احتمال اشتغال غیررسمی را افزایش می‌دهند، در حالی که درآمد با ضریب 0003/0- و سطح معنی‌داری 02/0، تحصیلات با ضریب 14/0- و سطح معنی‌داری 01/0 و زیرساخت‌ها با ضریب 18/0- و سطح معنی‌داری 01/0 آن را کاهش می‌دهند. این نتایج بر ضرورت سیاست‌های مدیریت منابع آب، آموزش و توسعه زیرساخت‌ها برای کاهش اشتغال غیررسمی و تقویت معیشت پایدار تأکید می‌کنند. https://www.jdmal.ir/article_728597_4584da6558d19d1684bc53ae16da40ba.pdf