انجمن علمی مدیریت و کنترل مناطق بیابانی ایران مدیریت بیابان 2476-3985 13 4 2026 02 20 Assessment of Climate Change and Its Hydrological Impacts in the Maharloo Wetland Basin بررسی تغییرات اقلیم و پیامدهای هیدرولوژیک آن در حوزه آبخیز تالاب مهارلو 47 70 732698 10.22034/jdmal.2025.2075714.1515 FA زهرا خیراندیش دانشجو دکتری گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. محمد کابلی استاد، گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. بهزاد رایگانی دانشیار، گروه پژوهشی ارزیابی و مخارات محیط‌زیست، پژوهشکدۀ محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران. علی اکبر نظری سامانی استاد، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-0648-9743 بهمن جباریان امیری دانشیار، گروه اقتصاد منطقه‌ای و محیط زیست، دانشکده اقتصاد و جامعه‌شناسی، دانشگاه لودز، لهستان. Journal Article 2025 10 25 Climate change poses a critical challenge in arid and semi‑arid regions, primarily through its adverse effects on the hydrological cycle and water availability. This study investigates historical trends in temperature and precipitation, evaluates changes in annual Water Yield (WY), and projects future climate conditions in the Maharloo Wetland Basin, Fars Province, Iran. For the historical period (1991–2022), we employed ERA5‑Land and TerraClimate reanalysis datasets. Future climate projections (2021–2040) were derived from downscaled outputs of selected CMIP6 models under two Shared Socioeconomic Pathways: SSP2‑4.5 and SSP5‑8.5. Trend analysis using the Mann–Kendall test and Sen’s slope estimator revealed a significant warming trend (1 °C to 3 °C) across all temperature indices—both extreme and mean—over the past three decades. Nighttime and winter warming were dominant, leading to a noticeable reduction in diurnal and seasonal temperature ranges. Annual precipitation exhibited a declining trend, with the most pronounced decrease observed in the Gharb-e-Daryacheh sub-basin, which serves as the primary water supply zone for the wetland. In this sub‑basin, the reduction in annual WY was substantially greater than the decrease in precipitation, suggesting that changes in rainfall intensity and temporal distribution, along with increased evapotranspiration, have aggravated water loss. Satellite‑derived imagery further corroborated the progressive shrinkage of the wetland water body area. Future climate projections indicate continued warming, ranging from 1.1 °C to 1.5 °C, alongside a slight increase in annual precipitation (3 %–6 %). However, unlike the historical period, future warming is expected to be more pronounced during daytime and summer months. If the current trajectory persists, the wetland faces an elevated risk of complete desiccation, increased saline dust storms, and accelerated land degradation. These findings underscore the urgent need for targeted climate adaptation strategies to mitigate impending environmental and socio‑economic impacts in the region. تغییر اقلیم یکی از چالش‌های مهم مناطق خشک و نیمه‌خشک است که با برهم زدن چرخۀ آب، منابع آبی را به‌شدت زیر تأثیر قرار می‌دهد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل روند گذشتۀ دما و بارش، ارزیابی تغییرات حجم آبدهی سالانه و بررسی چشم‌انداز اقلیم آینده در حوزه آبخیز تالاب مهارلو استان فارس است. با بررسی روند اقلیم گذشته توسط داده‌های بازتحلیل ERA5-Land و TerraClimate در دورۀ 1991 تا 2022 (1370 تا 1401) و ریزمقیاس‌نمایی آنها، خروجی مدل‌های منتخب CMIP6 برای آینده نزدیک 2040–2021 (1419-1400) زیر دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 تولیدشد. آزمون‌های من–کندال و شیب سن نشان دادند که تمامی شاخص‌های دمایی شامل حدی و میانگین در سه دهۀ گذشته روند افزایشی بین °C1 تا °C3 داشته‌اند. در این میان، گرمایش شبانه و زمستانی غالب بود و موجب کاهش دامنه دمایی شبانه‌روزی و فصلی شده‌است. بارش سالانه نیز کاهشی بود و بیشترین افت در زیرحوضه غرب دریاچه، به‌عنوان منطقه اصلی تأمین‌کننده آب تالاب مهارلو، برآوردشد. در این بخش، کاهش حجم آبدهی سالانه نسبت به کاهش بارش محسوس‌تر بود، که می‌تواند ناشی از تغییر در شدت و توزیع زمانی بارش‌ها و افزایش تبخیر و تعرق باشد. بررسی تصاویر ماهواره‌ای نیز روند کاهش سطح پیکره آبی تالاب را تأیید می‌کند. پیش‌بینی‌های اقلیمی، تداوم گرمایش بین °C1/1 تا °C5/1 و افزایش جزئی بارش بین %3 تا %6 را نشان می‌دهند، با این تفاوت که در آینده گرمایش روزانه و تابستانی شدیدتر خواهد بود. تداوم روند فعلی می‌تواند به خشکیدگی تالاب، افزایش گردوغبار شور و تشدید تخریب‌سرزمین در منطقه شود و لزوم تدوین راهبردهای سازگاری اقلیمی را دوچندان می‌کند.

https://www.jdmal.ir/article_732698_10d7856e1472ef597b13446fa1383e30.pdf