1
گروه علوم و مهندسی محیطزیست، دانشکده شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
2
دانشیار گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران پژوهشکده آب، انرژی و محیط زیست، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.
باوجود پیشرفت در درک رابطۀ تغییر کاربریارضی با دمای سطح زمین، این رابطه در مناطق خشک و نیمهخشک نیازمند بررسی منطقهای بیشتر است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ارتباط میان تغییرکاربریاراضی و دمای سطح زمین در شهرستانهای بافت، سیرجان و بردسیر استان کرمان در بازۀ 1379، 1393 و 1404 انجام شد. برای استخراج دمای سطح زمین از تصاویر لندست و خوارزمیک (الگوریتم) تک پنجره استفاده شد و پهنهبندی حرارتی با روش شکست طبیعی در پنج طبقه انجام شد. همچنین دادههای بارش CHIRPS در سامانۀ گوگل ارث انجین برای واکاوی تغییر بارش تابستانه بهکارگرفته شد. نتایج نشان داد که مساحت مناطق ساختهشده از ha21187 در سال 1379 بهha 25300 در 1404 افزایش یافت، درحالیکه اراضی بدون پوشش (بایر) و مرتعی، روند کاهشی داشتند. طبقه ۵ داغترین پهنه در هر سه سال، پهنۀ غالب دمایی بود و بیشینه دمای سطح زمین روندی صعودی و معنیدار از حدود °C۶۰در 1379 به °C۶6در 1404 نشانداد. بیشترین میانگین دمای سطح زمین در هر سه سال بهطور پیوسته مربوط به اراضی بدون پوشش بود. تحلیل پراکنش کاربریها در پهنههای حرارتی نشانداد که اراضی بدون پوشش بیشترین سهم را در پهنه ۵ دارند، درحالیکه باغ و اراضی کشاورزی در پهنههای ۲ تا ۴ متمرکزشدهاند. بررسی بارش تابستانه حاکی از روندی ملایم اما بسیار نوسانی بود؛ رخداد بارشهای شدید نتوانست روند افزایشی دمای سطح زمین را متوقف کند. این یافته نشان میدهد که در اقلیم حاکم بر منطقه، ویژگیهای فیزیکی سطح و نوع پوشش اراضی بر رطوبت فصلی خاک برتری دارند و حتی افزایش بارش تابستانه نیز نمیتواند اثر گرمایش ناشی از تبدیل کاربری را جبران کند.
پرور, زهرا, و مروتی, مریم. (1405). برآورد دمای سطح زمین با خوارزمیک تک پنجره و ارتباط آن با کاربریهای اراضی در مناطق خشک و نیمهخشک . مدیریت بیابان, 14(1), 61-84. https://doi.org/10.22034/jdmal.2026.2090450.1530
MLA
پرور, زهرا, و مروتی, مریم. "برآورد دمای سطح زمین با خوارزمیک تک پنجره و ارتباط آن با کاربریهای اراضی در مناطق خشک و نیمهخشک ", مدیریت بیابان, 14, 1, 1405, 61-84. doi: 10.22034/jdmal.2026.2090450.1530
HARVARD
پرور زهرا, مروتی مریم. (1405). 'برآورد دمای سطح زمین با خوارزمیک تک پنجره و ارتباط آن با کاربریهای اراضی در مناطق خشک و نیمهخشک ', مدیریت بیابان, 14(1), pp. 61-84. doi: 10.22034/jdmal.2026.2090450.1530
CHICAGO
زهرا پرور و مریم مروتی, "برآورد دمای سطح زمین با خوارزمیک تک پنجره و ارتباط آن با کاربریهای اراضی در مناطق خشک و نیمهخشک ," مدیریت بیابان, 14 1 (1405): 61-84, doi: 10.22034/jdmal.2026.2090450.1530
VANCOUVER
پرور زهرا, مروتی مریم. برآورد دمای سطح زمین با خوارزمیک تک پنجره و ارتباط آن با کاربریهای اراضی در مناطق خشک و نیمهخشک . مدیریت بیابان. 1405;14(1):61-84. doi: 10.22034/jdmal.2026.2090450.1530
