مناطق خشک و نیمهخشک ایران با چالشهای جدی در استقرار پوشش گیاهی بهدلیل شوری، کمبود مواد آلی و ظرفیت نگهداری پایین رطوبت مواجه هستند. گیاه کِبِر (Capparis spinosa L)، گونهای بومی و مقاوم به خشکی، مناسب برای احیای اراضی است. در پژوهش حاضر،تأثیر همافزایی اصلاحگر معدنی زئولیت و عامل زیستی مایکوریزا بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر بررسی شد. آزمایش در قالب طرح فاکتوریل با سه سطح زئولیت صفر، ۱۵۰ و g۳۰۰ در گودال، سه سطح قارچ مایکوریزا FunneliformismosseaeوRhizophagusirregularisو شاهد و دو جمعیت گیاهی البرز و یزد با سه تکرار انجام شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک و شاخصهای رشد گیاه در پایان فصل رشد اندازهگیری شدند. نتایج نشانداد که تأثیر ترکیبی مایکوریزا و زئولیت بر بیشتر ویژگیهای خاک و شاخصهای رشد گیاه کِبِر بهصورت معنیداری مثبت بود. بیشترین بهبودی در کربن آلی خاک افزایش تا 93/0% نسبت به شاهد 56/0% و همچنین افزایش 65% ماده آلی خاک در تیمار همزمان زئولیت g300 به همراه قارچ مایکوریزا Funneliformismosseaeمشاهده شد و درصد استقرار نهالها به 96% رسید، در حالیکه در تیمار شاهد کمتر از 50% بود. اکوتیپ البرز پاسخ بهتری در جذب عناصر و افزایش کلروفیل نشان داد. درواقع برهمکنش همافزای قارچ مایکوریزا و زئولیت موجب بهترشدن چشمگیر کیفیت خاک و ارتقای شاخصهای رشد کِبِر در شرایط خشک شد و بهعنوانروشی مناسب برای افزایش زندهمانی نهالها و احیای پوشش گیاهی در شرایط خشک ایران است.
ثابت خیرآبادی, علی, یگانه, حسن, بهادری, فرزانه, و نیکنهاد, حمید. (1405). تأثیرهمافزایی مایکوریزا و زئولیت بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر در شرایط اقلیمی خشک منطقه سمنان. مدیریت بیابان, 14(1), 45-60. https://doi.org/10.22034/jdmal.2026.2078482.1519
MLA
ثابت خیرآبادی, علی, یگانه, حسن, بهادری, فرزانه, و نیکنهاد, حمید. "تأثیرهمافزایی مایکوریزا و زئولیت بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر در شرایط اقلیمی خشک منطقه سمنان", مدیریت بیابان, 14, 1, 1405, 45-60. doi: 10.22034/jdmal.2026.2078482.1519
HARVARD
ثابت خیرآبادی علی, یگانه حسن, بهادری فرزانه, نیکنهاد حمید. (1405). 'تأثیرهمافزایی مایکوریزا و زئولیت بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر در شرایط اقلیمی خشک منطقه سمنان', مدیریت بیابان, 14(1), pp. 45-60. doi: 10.22034/jdmal.2026.2078482.1519
CHICAGO
علی ثابت خیرآبادی, حسن یگانه, فرزانه بهادری و حمید نیکنهاد, "تأثیرهمافزایی مایکوریزا و زئولیت بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر در شرایط اقلیمی خشک منطقه سمنان," مدیریت بیابان, 14 1 (1405): 45-60, doi: 10.22034/jdmal.2026.2078482.1519
VANCOUVER
ثابت خیرآبادی علی, یگانه حسن, بهادری فرزانه, نیکنهاد حمید. تأثیرهمافزایی مایکوریزا و زئولیت بر بهبود ویژگیهای خاک و استقرار گیاه کبر در شرایط اقلیمی خشک منطقه سمنان. مدیریت بیابان. 1405;14(1):45-60. doi: 10.22034/jdmal.2026.2078482.1519
