مدیریت رواناب یکی از راهبردهای مؤثر در بهبود رطوبت خاک و تقویت رشد گیاهان در مناطق خشکو نیمهخشک است. پژوهش حاضر به ارزیابی تأثیر مدیریت رواناب بر مؤلفههای تاجی سه گونه درختی کهور ایرانی، کُنار و تِج در استان هرمزگان توسط سامانۀ هلای آبگیر پرداخته است. دادههای پژوهش شامل ابعاد و حجم تاج درختان، در بخشهای بالادست، میانی و پاییندست عرصه تیمار و شاهد با پیمایش میدانی اندازهگیری شده و با استفاده از طرح فاکتوریل در قالب بلوکهای کاملا تصادفی تجزیهوتحلیل شد. دو فاکتور اصلی، منطقه و گونه است. هر ترکیب تیماری در سه تکرار و در هر تکرار مشخصات 30 پایه درختی از هر گونه بررسی شد. نتایج نشان داد که وجود هلالیهای آبگیر موجب بهبود مؤلفههای تاجی درختان شدهاست. آزمون مقایسه میانگین نشان داد که درختان در مناطقی که با هلالیآبگیر تیمار شده بودند، از نظر ضخامت و قطر تاج، سطح تاجپوشش و حجم تاج، تفاوت معنیداری با منطقه شاهددارند. بااین حال، هیچ تفاوت معنیداری بین موقعیتهای بالادست، میاندست و پاییندست منطقه تیمار هلالی آبگیر مشاهده نشد. اعمال تیمار جمعآوری آب بهطور معنیداری بر تمام متغیرهای اندازهگیری شده تاج به جز ضخامت تاج در سطح معنیداری 1٪ تأثیر گذاشتهاست. از طرفی، طول تنه، در هیچیک از موقعیتهای مورد مطالعه با شاهد، تفاوت معنیداری نداشت. واکنش گونهها به تیمار نیز متفاوت بود. کهور ایرانی در مقابل، تِج با افزایش ضخامت و حجم تاج و کنار با گسترش ابعاد قطری، واکنش بهتری به این تیمار نشان داد. همچنین بهنظر میرسد تأثیر تیمار هلالی بر ارتفاع تنه اصلی، نیاز به گذشت زمان دارد؛ ولی تاج درختان بهمیزان آب در دسترس واکنش سریعتری نشان داده است.
جعفری,عالیه , مرادی,نوازاله و اکبریان,محمد . (1404). تأثیر سامانه هلالی آبگیر بر مؤلفههای تاجی برخی گونههای درختی ناحیه رویشی خلیجی ـ عمانی در جنوب ایران. مدیریت بیابان, 13(4), 89-106. doi: 10.22034/jdmal.2026.2082124.1524
MLA
جعفری,عالیه , , مرادی,نوازاله , و اکبریان,محمد . "تأثیر سامانه هلالی آبگیر بر مؤلفههای تاجی برخی گونههای درختی ناحیه رویشی خلیجی ـ عمانی در جنوب ایران", مدیریت بیابان, 13, 4, 1404, 89-106. doi: 10.22034/jdmal.2026.2082124.1524
HARVARD
جعفری عالیه, مرادی نوازاله, اکبریان محمد. (1404). 'تأثیر سامانه هلالی آبگیر بر مؤلفههای تاجی برخی گونههای درختی ناحیه رویشی خلیجی ـ عمانی در جنوب ایران', مدیریت بیابان, 13(4), pp. 89-106. doi: 10.22034/jdmal.2026.2082124.1524
CHICAGO
عالیه جعفری, نوازاله مرادی و محمد اکبریان, "تأثیر سامانه هلالی آبگیر بر مؤلفههای تاجی برخی گونههای درختی ناحیه رویشی خلیجی ـ عمانی در جنوب ایران," مدیریت بیابان, 13 4 (1404): 89-106, doi: 10.22034/jdmal.2026.2082124.1524
VANCOUVER
جعفری عالیه, مرادی نوازاله, اکبریان محمد. تأثیر سامانه هلالی آبگیر بر مؤلفههای تاجی برخی گونههای درختی ناحیه رویشی خلیجی ـ عمانی در جنوب ایران. مدیریت بیابان. 1404;13(4):89-106. doi: 10.22034/jdmal.2026.2082124.1524
