پیش‌بینی پراکنش بالقوة کهورک (Prosopis farcta (L. در مراتع حاشیه رودخانه نیاتک سیستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموختة کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 دانشیار دانشکدة آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

3 دانش آموختة دکتری محیط زیست، دانشگاه ملایر، همدان، ایران.

4 استادیار دانشکدة آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت نیاز­های محیطی گونه­Prosopis farcta (L.)  و تهیه نقشة پراکنش بالقوه آن با بهره­گیری از روش­های درخت طبقه­بندی و رگرسیون، جنگل تصادفی و مدل تجمعی تعمیم یافته در مراتع حاشیه رودخانة نیاتک منطقة سیستان انجام شد. برای این منظور، داده­های حضور گونه طی بازدید میدانی و اطلاعات عوامل محیطی با استفاده از نمونه­برداری میدانی و مدل رقومی ارتفاع تهیه شد. در آغاز مدل­سازی رویشگاه با بهره­گیری از مدل دامنه اجرا و نقشه پیش­بینی حاصل از این روش برای تهیه نقاط شبه عدم حضور استفاده شد. مدل­سازی پراکنش گونه با روش­های جنگل تصادفی، درخت طبقه­بندی و رگرسیون و روش تجمعی تعمیم یافته انجام شد. ارزیابی دقّت مدل­های با معیار سطح زیر منحنی انجام شد. نتایج نشان داد که مدل جنگل تصادفی با مقدار سطح زیر منحنی 98/0 دارای بیشترین دقّت پیش­بینی است. پس از این روش، به­ترتیب مدل‌های جمعی تعمیم یافته و درخت طبقه­بندی و رگرسیون قرارگرفت. بیشترین و کمترین مقدار تطابق با شاخص کاپا به­ترتیب ­مقدار 75/0و 43/0 به مدل جنگل تصادفی و مدل جمعی تعمیم یافته اختصاص دارد. نتایج بررسی اهمیت متغیرها نشان داد که در مقیاس مورد بررسی، عوامل مرتبط با خاک و فاصله از رودخانه در مقایسه با دیگر عوامل، تأثیر بیشتری در پراکنش گونه مذکور دارند، به­نحوی که در تمامی مدل­های مورد استفاده متغیرهای درجة اسیدیته و هدایت الکتریکی به­عنوان متغیرهای مهم­تر شناسایی شد. در مجموع، با توجه به اینکه قسمت­های مرکز و حاشیه رودخانه نیاتک دارای بیشترین مطلوبیت برای انتشار گونه کهورک هستند، پیشنهاد می­گردد طرح­های توسعه رویشگاه­های گونه Prosopis farcta در این مناطق برنامه­ریزی شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 21
6 مقاله
خرداد 1401
صفحه 53-66
  • تاریخ دریافت: 21 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری: 28 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش: 29 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 06 اردیبهشت 1401