بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی جهت شرب و کشاورزی در دشت یزد-اردکان

نوع مقاله: مقالات علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

2 استاد دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 استادیار دانشگاه هرمزگان

چکیده

 درچند دهه اخیر، کیفیت  آبهای زیرزمینی دربیشتر مناطق ایران دارای شرایط بحرانی شده است. به همین جهت مدیری تمنابع آب به ویژه آب‌های زیرزمینی دارای اهمیت زیادی شده است.  هدف از تحقیق حاضر، بررسی روند زمانی و مکانی تغییرات کیفیت آب زیرزمینی دشت یزد- اردکان جهت مصارف شرب و کشاورزی بر اساس دیاگرام شولر و ویلکاکس است. درمقاله حاضراز پارامترهای هدایت الکتریکی، نسبت جذبی سدیم، اسیدیته، کلسیم، کلر، منیزیم، سدیم و سولفات استفاده شد و پهنه‌بندی داده‌های کیفی با روش زمین آماری کریجینگ انجام شد و سپس طبقه بندی آب منطقه با استفاده از دیاگرام شولر و ویلکاکس صورت گرفت. نتایج نشان داد که به جز قسمت‌های شمال شرق، بقیه دشت جهت مصارف شرب از کیفیت آب خوب و قابل قبولی برخوردار می‌باشد و با گذشت زمان نیز از کیفیت آب زیرزمینی کاسته شده است. در مورد مصارف کشاورزی نیز تقریبا به همین صورت بوده است و بیشترین میزان آلودگی مربوط قسمت های شمالی و شرقی بوده و وسعت آن نیز با گذشت زمان افزایش یافته است. از دلایل اصلی کاسته شدن کیفیت آب را می­توان از یک سوافزایش برداشت به دلیل گسترش نواحی شهری و فعالیت های صنعتی بویژه در شهرستان‌های میبد و اردکان ونیزکشاورزی سنتی وکاشت درختان پسته در وسعت زیاد و از سوی دیگر خشکسالی‌های اخیر در منطقه دانست که باعث گردیده است تا منبع تغذیه نیز کاهش یابد. این عوامل باعث گردیده تاعلاوه براینکه برداشت آب در این بازه زمانی افزایش یافته و افت سفره صورت گیرد؛ به دلیل افت شدید، سفره­های آب شور وشیرین نیز اختلاط گردد و از کیفیت آب کاسته شود.  

 

کلیدواژه‌ها