ارزیابی تأثیر واگذاری معادن بر وضعیت آسیب پذیری بوم نظام های شهرستان طبس

نوع مقاله: مقالات علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیابان‌زدایی، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

2 دانشیار، گروه بیابان‌زدایی، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

3 استادیار، گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

چکیده

معدن کاری از جمله فعالیت های توسعه ای انسان است که بر بوم نظامها تأثیرگذار است. در مدیریت پایدار سرزمین، شناخت تغییرهای بوم شناختی عملیات معدن کاری، بسیار مهم و یکی از راهکارهای مناسب برای ارزیابی وضعیت آسیب پذیری بوم شناختی (اکولوژیک) است. پژوهش حاضر در شهرستان طبس برپایه سنجش پایداری بوم‌شناختی با استفاده از روش عینی، آسیب پذیری طبقه بندی و ارزیابی شد. در این راستا، مجموعه ای از عوامل بومشناختی شامل توپوگرافی، پوشش گیاهی، اقلیم، آب زیرزمینی، خاک و زمین شناسی با استفاده از تصاویر ماهواره ای و داده های ایستگاهی تهیه شد. بر اساس نتایج، عوامل بوم‌شناختی جهت جغرافیایی، بارش و پوشش گیاهی به ترتیب بیشترین حساسیت را به خود اختصاص دادد. بر اساس بررسی انجام شده، معادن 15/3 درصد از منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص دادن. بیشترین سطح از معادن اکتشافی در طبقه نیمه حساس طبقه بندی شد. همچنین، عوامل خاک و زمین‌شناسی با بیشترین محدودیت بومشناختی، از تنوع زیادتری نسبت به دیگر عامل ها در سطح منطقه برخوردار بودند. به‌دلیل حساسیت زیاد خاک و امکان فرسایش، به‌ویژه در نواحی با پوشش گیاهی کم و اراضی بدون پوشش در نواحی شرقی و جنوب‌غربی، آسیب‌پذیری بیشتر است. بنابراین برای واگذاری، اکتشاف و بهره برداری بر پایه وضعیت آسیب پذیری این اراضی از اولویت کمتری برخوردارهستند.

کلیدواژه‌ها