پوشش زمین بازتابی از رابطه متقابل میان انسان و محیط طبیعی هستند و نوع بهرهبرداری انسان از زمین را در راستای اهداف مشخصی به تصویر میکشد. تغییر در پوشش، چه بهمعنای جابجایی میان انواع مختلف استفاده از زمین و چه تغییر در الگوی مکانی آن یکی از مؤلفههای اصلی در بررسیهای منابع طبیعی است. در پژوهش حاضر، بهمنظور بررسی تغییرات زمانی پوشش اراضی، از روش یادگیری ماشین بردار پشتیبانبرای طبقهبندی تصاویر ماهوارهای در محیط سامانهگوگل ارث انجین بهرهگیریشد در سه بازۀ زمانی انجامشد.نتایج پژوهش نشان داد که کاربری مرتع در بین کاربریهای مختلف با داشتن سطح ha71350دارای بیشترین مساحت است، امّا با گذشت زمان روند کاهشی داشته است. در مقابل، اراضی بدون پوشش که در سال 1990 دارای مساحتha 40451بوده، طی سالهای مختلف روند افزایشی داشته و از 31%در سال 1990 به 52% در سال 2020 رسیدهاست. نتایج نشان داد که کاهش چشمگیر مراتع به دلیل، افزایش قیمت زمین و نبود صرفۀ اقتصادی در کشاورزی، منجر به افزایش کاربریهای مسکونی و ویلاسازی شدهاست. این تغییرات موجب از بین رفتن ارزش قابلتوجهی از خدمات بومسازگان شده که از نظر اقتصادی و محیط زیستی زیانبار است. با توجه به میانگین ارزش سالانۀ هر هکتار از عرصههای مرتعی از نظر تولید و خدمات بومسازگان و خسارت ناشی از هدررفت آن برای جامعه، حدود 4007717893 میلیارد ریال برآورد شد و با وجود سودآوری کوتاهمدت برخی کاربریها دیگر، تخریب منابع طبیعی در بلندمدت غیرقابل جبران و فاقد توجیهاست. بنابراین، تغییر مراتع به هیچ وجه از جنبههای مختلف اقتصادی قابل توجیه نیست. در پژوهش حاضر به بررسی مدل ایستا پرداخته شد اما پیشنهاد میشود که در بررسیهای آینده از مدل پویا تحلیل اقتصادی تغییر کاربری اراضی بهرهگیری شود.
فخارایزدی, نفیسه, قربانی, مهدی, آذرنیوند, حسین, جعفری, محمد, امیرنژاد, حمید, و آزادی, حسین. (1404). ارزیابی اقتصادی تغییرات پوشش اراضی در سه دورۀ زمانی مختلف در حوزۀ آبخیز طالقان. مدیریت بیابان, 13(3), 1-18. https://doi.org/10.22034/jdmal.2025.2065589.1506
MLA
فخارایزدی, نفیسه, قربانی, مهدی, آذرنیوند, حسین, جعفری, محمد, امیرنژاد, حمید, و آزادی, حسین. "ارزیابی اقتصادی تغییرات پوشش اراضی در سه دورۀ زمانی مختلف در حوزۀ آبخیز طالقان", مدیریت بیابان, 13, 3, 1404, 1-18. doi: 10.22034/jdmal.2025.2065589.1506
HARVARD
فخارایزدی نفیسه, قربانی مهدی, آذرنیوند حسین, جعفری محمد, امیرنژاد حمید, آزادی حسین. (1404). 'ارزیابی اقتصادی تغییرات پوشش اراضی در سه دورۀ زمانی مختلف در حوزۀ آبخیز طالقان', مدیریت بیابان, 13(3), pp. 1-18. doi: 10.22034/jdmal.2025.2065589.1506
CHICAGO
نفیسه فخارایزدی, مهدی قربانی, حسین آذرنیوند, محمد جعفری, حمید امیرنژاد و حسین آزادی, "ارزیابی اقتصادی تغییرات پوشش اراضی در سه دورۀ زمانی مختلف در حوزۀ آبخیز طالقان," مدیریت بیابان, 13 3 (1404): 1-18, doi: 10.22034/jdmal.2025.2065589.1506
VANCOUVER
فخارایزدی نفیسه, قربانی مهدی, آذرنیوند حسین, جعفری محمد, امیرنژاد حمید, آزادی حسین. ارزیابی اقتصادی تغییرات پوشش اراضی در سه دورۀ زمانی مختلف در حوزۀ آبخیز طالقان. مدیریت بیابان. 1404;13(3):1-18. doi: 10.22034/jdmal.2025.2065589.1506
