تغییر اقلیم یکی از چالشهای مهم مناطق خشک و نیمهخشک است که با برهم زدن چرخۀ آب، منابع آبی را بهشدت زیر تأثیر قرار میدهد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل روند گذشتۀ دما و بارش، ارزیابی تغییرات حجم آبدهی سالانه و بررسی چشمانداز اقلیم آینده در حوزه آبخیز تالاب مهارلو استان فارس است. با بررسی روند اقلیم گذشته توسط دادههای بازتحلیل ERA5-Land و TerraClimate در دورۀ 1991 تا 2022 (1370 تا 1401) و ریزمقیاسنمایی آنها، خروجی مدلهای منتخب CMIP6برای آینده نزدیک 2040–2021 (1419-1400) زیر دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5تولیدشد. آزمونهای من–کندال و شیب سن نشان دادند که تمامی شاخصهای دمایی شامل حدی و میانگین در سه دهۀ گذشته روند افزایشی بین °C1 تا °C3 داشتهاند. در این میان، گرمایش شبانه و زمستانی غالب بود و موجب کاهش دامنه دمایی شبانهروزی و فصلی شدهاست. بارش سالانه نیز کاهشی بود و بیشترین افت در زیرحوضه غرب دریاچه، بهعنوان منطقه اصلی تأمینکننده آب تالاب مهارلو، برآوردشد. در این بخش، کاهش حجم آبدهی سالانه نسبت به کاهش بارش محسوستر بود، که میتواند ناشی از تغییر در شدت و توزیع زمانی بارشها و افزایش تبخیر و تعرق باشد. بررسی تصاویر ماهوارهای نیز روند کاهش سطح پیکره آبی تالاب را تأیید میکند. پیشبینیهای اقلیمی، تداوم گرمایش بین °C1/1 تا °C5/1 و افزایش جزئی بارش بین %3 تا %6 را نشان میدهند، با این تفاوت که در آینده گرمایش روزانه و تابستانی شدیدتر خواهد بود. تداوم روند فعلی میتواند به خشکیدگی تالاب، افزایش گردوغبار شور و تشدید تخریبسرزمین در منطقه شود و لزوم تدوین راهبردهای سازگاری اقلیمی را دوچندان میکند.
