آلودگی هوا ناشی از ذرات معلق کانون‌های طبیعی گرد و غبار، به‌ویژه در شهرهای بزرگ، چالشی زیست‌محیطی و بهداشتی است. پتانسیل اکسایشی معیاری مرتبط با پاسخ‌های زیستی ذرات معلق است و پیرشدگی شیمیایی می‌تواند تغییرات زمانی و مکانی آن را تحت تاثیر قرار دهد. در پژوهش حاضر، پتانسیل اکسایشی پایه و پیرشده ذرات PM2.5، PM10 و TSP تفکیک‌شده از خاک کانون‌های گرد و غبار شرق اصفهان با آزمونDTT اندازه‌گیری گردید. جداسازی ذرات PM2.5 با استفاده از روش محفظه باز معلق‌سازی گرد و غبار و سیکلون جداساز ذرات، ذرات PM10 با ته‌نشینی و ذرات TSP نیز با استفاده از الک با اندازه مش 400 انجام شد. پیرشدگی شیمیایی از طریق قرارگرفتن ذرات در معرض بخارات HNO3 و H2SO4 شبیه‌سازی شد. غلظت کل و همچنین غلظت محلول در آب Mg، Mn، Pb، Cd، Ni، Cr و Cu نیز بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که ذرات ریزتر در مقایسه با ذرات درشت‌تر‌ فعالیت اکسیداتیو بیشتری دارند. پتانسیل اکسایشی حجمی ذرات PM2.5 برابر با nmol.min-1.m-3 29/4±0/1 و پتانسیل اکسایشی وزنی آن نیز nmol.min-1.µg-114/66±0/0 بود. در مقابل، مقادیر پتانسیل اکسایشی حجمی ذرات PM10، 0009/0011±0/0، ذرات PM37، 0001/0004±0/0 و ذرات PM63، 0002/0003±0/0 بود. پیرشدگی شیمیایی موجب افزایش پتانسیل اکسایشی و غلظت محلول در آب ذرات شد. پتانسیل اکسایشی برای ذرات PM2.5، 71 درصد برای پیرشدگی با بخار HNO3 افزایش پیدا کرد؛ در حالی که با بخارات H2SO4، افزایش پتانسیل اکسایشی حجمی، 39% و وزنی 31% بود. میزان افزایش برای ذرات PM10، %48، PM37، %39 و PM63، %116 برای پیرشدگی با HNO3 و 44، 45 و 74 درصد برای پیرشدگی با H2SO4 بود. با توجه به نتایج پیشنهاد می‌شود که در ارزیابی سمیت ذرات معلق علاوه بر غلظت جرمی، پتانسیل اکسایشی نیز بررسی شود. این رویکرد می‌تواند در پایش کیفی هوای شهری، اولویت‌بندی منابع آلاینده و طراحی راهبردهای کاهش مواجهه با ذرات سمی مفید باشد.