مدیریت بیابان

مدیریت بیابان

بررسی تأثیر رویشگاه و نوع اندام عصاره‌گیری شده بر ترکیبات فیتوشیمیایی گیاه کور (.Capparis spinosa L) به عنوان یک گیاه مرتعی و دارویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
الهه زمانی 1
کاظم کمالی علی آباد 2
سیدمهدی کلانتر 3
حمید سودائی زاده 2
بی بی فاطمه حقیرالسادات 4
اسرا کاپان اوغلو 5
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
3 استاد، گروه ژنتیک، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران.
4 استادیار، گروه علوم و فنون نوین، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران.
5 استاد، گروه مهندسی مواد غذایی، دانشکده مهندسی شیمی و متالورژی، دانشگاه فنی استانبول، ماسلاک استانبول، ترکیه.
10.22034/jdmal.2023.2008607.1430
چکیده
گیاه کور (.Capparis spinosa L) به­‌عنوان گیاه مرتعی و دارویی با ارزش و مقاوم به تنش­‌های محیطی شناخته شده است که در مناطق خشک و بیابانی به‌­راحتی رشد می‌­کند. این گیاه دارای اجزای زیست فعال فراوان بوده و به­‌همین دلیل کشت آن به لحاظ تجاری دارای ارزش فراوان است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رویشگاه و نوع اندام عصاره­‌گیری شده گیاه کور بر عملکرد عصاره و مقدار ترکیب­‌های فیتوشیمیایی آن بود. بر این اساس تأثیر رویشگاه­‌های مکان‌­های یزد و اصفهان و نوع اندام عصاره‌­گیری شده برگ، ساقه، غنچه و گل، میوه و ریشه گیاه کور بر مقدار کل فنول، فلاونوئید کل و فعالیت‌­های آنتی اکسیدانی مانند فعالیت پاکسازی رادیکال­‌های آزاد و کاهش قدرت رادیکال‌­ها در گیاه دارویی کور با 3 تکرار با استفاده از روش تجزیه واریانس دو طرفه بررسی گردید. نتایج نشان داد که بخش‌­های مختلف این گیاه در هر دو مکان سرشار از مواد فنولی و فلاونوئیدی است. با این‌­حال گیاهان رشد یافته در مکان یزد دارای محتوای فنول و فلاونوئید کل بالاتری بوده که به‌­ترتیب معادل mgGA/gDE 35.572 و mgQE/gDE 14.164 بود. در بین بخش‌­های مختلف گیاه، برگ­‌ها دارای مقدار فنول و فلاونوئید بیشتری بود که به‌ترتیب حاوی mgGA/gDE 48.611 و mgQE/gDE 19.842 بود. میزان فعالیت آنتی اکسیدانی در ریشه­‌ها بیشترین میزان را به خود اختصاص داد. همچنین عملکرد در یزد بیشتر از استان اصفهان بود. به­‌طور کلی نتایج پژوهش حاضر نشان داد که گیاه کور علاوه بر نقشی که در احیاء مراتع دارد، غنی از متابولیت‌­های ثانویه است و می‌­تواند به­‌عنوان یک گیاه دارویی ارزشمند در بخش پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
ترکیبات فنولی
فلاونوئیدها
آنتی‌اکسیدان
عملکرد عصاره
تنش
موضوعات
  1. Abo El-Fadl, R., Ahmed, M. E., Abd Elaziem, T. M., Ibrahim, H., Ghaly, O., Ewas, M., & Allam, M. A. (2021). Micropropagation, conservation, molecular and biochemical studies on Capparis spinosa deserti, a wild endangered plant in Egyptian flora. Egyptian Journal of Desert Research, 71(2), 209-243. DOI: https://doi.org/10.21608/EJDR.2022.110302.1093
  2. Allaith, A. A. A. (2016). Assessment of the antioxidant properties of the caper fruit (Capparis spinosa) from Bahrain. Journal of the Association of Arab Universities for Basic and Applied Sciences, 19(1), 1-7. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jaubas.2014.07.001
  3. Alu’datt, M.H., Rababah, T., Sakandar, H.A., Imran, M., Mustafa, N., Alhamad, M.N., Mhaidat, N., Kubow, S., Tranchant, C., Al-Tawaha, A.R. and Ayadi, W. (2018). Fermented food-derived bioactive compounds with anticarcinogenic properties: Fermented royal jelly as a novel source for compounds with health benefits. Anticancer plants: Properties and Application: 1, 141-165. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-10-8548-2_7
  4. Becerril-Sánchez, A. L., Quintero-Salazar, B., Dublán-García, O., & Escalona-Buendía, H. B. (2021). Phenolic compounds in honey and their relationship with antioxidant activity, botanical origin, and color. Antioxidants, 10(11), 1700. DOI: https://doi.org/10.3390/antiox10111700
  5. Benzidane, N., Charef, N., Krache, I., Baghiani, A., & Arrar, L. (2013). In vitro bronchorelaxant effects of Capparis spinosa aqueous extracts on rat trachea. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 3(9), 085-088. DOI: https://doi.org/10.7324/JAPS.2013.3916
  6. Bhattacharya, A., Sood, P., & Citovsky, V. (2010). The roles of plant phenolics in defence and communication during Agrobacterium and Rhizobium infection. Molecular plant pathology, 11(5), 705-719. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1364-3703.2010.00625.x
  7. Chang, Q., Zuo, Z., Harrison, F., & Chow, M. S. S. (2002). Hawthorn. The Journal of Clinical Pharmacology, 42(6), 605-612. DOI: 1177/00970002042006003
  8. Ennacerie, F. Z., Filali, F. R., Moukrad, N., Bouidra, M., & Bentayeb, A. (2018). Evaluation of the Antioxidant Activity and the Cytotoxicity of Extracts of Capparis spinosa. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Drug Research, 10(2), 57-64. DOI: https://doi.org/10.25004/IJPSDR.2018.100202
  9. Ewas, M. (2023). Systematic revision of Capparis spinosa var. (canescens, deserti, inermis), the endemic varieties among egyptian flora based on molecular and chemo-taxonomy. Egyptian Journal of Desert Research, 73(1), 131-156. DOI: https://doi.org/10.21608/EJDR.2023.207924.1141
  10. Faheem, S. A., Saeed, N. M., El-Naga, R. N., Ayoub, I. M., & Azab, S. S. (2020). Hepatoprotective effect of cranberry nutraceutical extract in non-alcoholic fatty liver model in rats: Impact on insulin resistance and Nrf-2 expression. Frontiers in pharmacology, 11, 218. DOI: https://doi.org/10.3389/fphar.2020.00218
  11. Farrokhi, E., Samadi, A., & Rahimi, A. (2021). Investigation of antioxidant activity, total phenol and flavonoid content of lemon balm (Melissa officinalis) in different media under hydroponic condition. Eco-phytochemical Journal of Medicinal Plants, 8(4), 19-33. [In Persian]
  12. Feduraev, P., Chupakhina, G., Maslennikov, P., Tacenko, N., & Skrypnik, L. (2019). Variation in phenolic compounds content and antioxidant activity of different plant organs from Rumex crispus and Rumex obtusifolius L. at different growth stages. Antioxidants, 8(7), 237. DOI: https://doi.org/10.3390/antiox8070237
  13. Ghanbari, M., Souri, M. K., Omidbaigi, R., & Mirzaei, H. H. (2014). Evaluation of some ecological factors, morphological traits and essential oil productivity of Achillea millefoliumIranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 30(5), 692-701. DOI: https://doi.org/10.22092/ijmapr.2014.10707 [In Persian]
  14. Ghasemi, G., Fattahi, M., & Alirezalou, A. (2018). The study of phytochemical properties and antioxidant activity of different genotypes Rheum ribes collected from different regions of Iran. Journal of Food Research, 28(4), 73-88. [In Persian]
  15. Jain, C., Khatana, S., & Vijayvergia, R. (2019). Bioactivity of secondary metabolites of various plants: a review. J. Pharm. Sci. Res, 10(2), 494-504. DOI: https://doi.org/10.13040/IJPSR.0975-8232.10(2).494-04
  16. Kaghazloo, Z., Hemati, K., & Khorasaninejad, S. (2017). The effect of height on some secondary metabolites of different organs of Sambucus (Sambucus ebulus) in three cities of Golestan province. Journal of Iranian Plant Ecophysiological Research, 12(47), 31-43. [In Persian]
  17. Kainama, H., Fatmawati, S., Santoso, M., Papilaya, P. M., & Ersam, T. (2020). The relationship of free radical scavenging and total phenolic and flavonoid contents of Garcinia lasoarPharmaceutical Chemistry Journal, 53, 1151-1157. DOI: https://doi.org/10.1007/s11094-020-02139-5
  18. Kalantari, H., Foruozandeh, H., Khodayar, M. J., Siahpoosh, A., Saki, N., & Kheradmand, P. (2018). Antioxidant and hepatoprotective effects of Capparis spinosa fractions and Quercetin on tert-butyl hydroperoxide-induced acute liver damage in mice. Journal of traditional and complementary medicine, 8(1), 120-127. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jtcme.2017.04.010
  19. Karami, Z., Emam-Djomeh, Z., Mirzaee, H. A., Khomeiri, M., Mahoonak, A. S., & Aydani, E. (2015). Optimization of microwave assisted extraction (MAE) and soxhlet extraction of phenolic compound from licorice root. Journal of food science and technology, 52(6), 3242-3253. DOI: https://doi.org/10.1007/s13197-014-1384-9
  20. Kdimy, A., El Yadini, M., Guaadaoui, A., Bourais, I., El Hajjaji, S., & Le, H. V. (2022). Phytochemistry, biological activities, therapeutic potential, and socio‐economic value of the Caper Bush (Capparis Spinosa). Chemistry & Biodiversity, 19(10), e202200300. DOI: https://doi.org/10.1002/cbdv.202200300
  21. Kisiriko, M., Anastasiadi, M., Terry, L. A., Yasri, A., Beale, M. H., & Ward, J. L. (2021). Phenolics from medicinal and aromatic plants: Characterisation and potential as biostimulants and bioprotectants. Molecules, 26(21), 6343. DOI: https://doi.org/10.3390/molecules26216343
  22. Miller, N. J., Rice-Evans, C., Davies, M. J., Gopinathan, V., & Milner, A. (1993). A novel method for measuring antioxidant capacity and its application to monitoring the antioxidant status in premature neonates. Clinical science (London, England: 1979), 84(4), 407-412. DOI: 1042/cs0840407
  23. Mohebali, N., Shahzadeh Fazeli, S. A., Ghafoori, H., Farahmand, Z., MohammadKhani, E., Vakhshiteh, F., Ghamarian, A., Farhangniya, M., & Sanati, M. H. (2018). Effect of flavonoids rich extract of Capparis spinosa on inflammatory involved genes in amyloid-beta peptide injected rat model of Alzheimer's disease. Nutritional neuroscience, 21(2), 143-150. DOI: https://doi.org/10.1080/1028415X.2016.1238026
  24. Munteanu, I. G., & Apetrei, C. (2021). Analytical methods used in determining antioxidant activity: A review. International Journal of Molecular Sciences, 22(7), 3380. DOI: https://doi.org/10.3390/ijms22073380
  25. Nakajima, J. I., Tanaka, I., Seo, S., Yamazaki, M., & Saito, K. (2004). LC/PDA/ESI-MS profiling and radical scavenging activity of anthocyanins in various berries. Journal of Biomedicine and Biotechnology, 2004(5), 241-247. DOI: https://doi.org/10.1155/S1110724304404045
  26. Oloumi, H., Shakeri, S., & Behzadi, M. (2016). Antioxidant activities, polyphenolic composition and their correlation analysis on Hibiscus sabdarifa(sabdariffa) calices. Journal of Medicinal Herbs, 7(2), 89-96. [In Persian]
  27. Pegiou, S., Raptis, P., Zafeiriou, I., Polidoros, A. N., & Mylona, P. V. (2023). Genetic diversity and structure of Capparis spinosa natural populations using morphological and molecular markers. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants, 34, 100487. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jarmap.2023.100487
  28. Proestos, C., Boziaris, I. S., Nychas, G. J., & Komaitis, M. (2006). Analysis of flavonoids and phenolic acids in Greek aromatic plants: Investigation of their antioxidant capacity and antimicrobial activity. Food chemistry, 95(4), 664-671. DOI: https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2005.01.049
  29. Rajhi, I., Hernandez-Ramos, F., Abderrabba, M., Ben Dhia, M. T., Ayadi, S., & Labidi, J. (2021). Antioxidant, antifungal and phytochemical investigations of Capparis spinosa Agriculture, 11(10), 1025. DOI: https://doi.org/10.3390/agriculture11101025
  30. Saboora, A., Dadmehr, K. H., & Ranjbar, M. (2013). Total phenolic and flavonoid contents and investigation on antioxidant properties of stem and leaf extracts in six Iranian species of wild Dianthus Iranian journal of medicinal and aromatic plants, 29(2), 281-294. DOI: https://doi.org/10.22092/ijmapr.2013.2856 [In Persian]
  31. Sepehrifar, R., & Hasanloo, T. (2010). Polyphenolics, flavonoids and anthocyanins content and antioxidant activity of Qare-Qat (Vaccinium arctostaphylos) from different areas of Iran. Journal of Medicinal Plants, 9(33), 66-74. [In Persian]
  32. Shamsiev, A., Park, J., Olawuyi, I. F., Odey, G., & Lee, W. (2021). Optimization of ultrasonic-assisted extraction of polyphenols and antioxidants from cumin (Cuminum cyminum). Korean Journal of Food Preservation, 28(4), 510-521. DOI: https://doi.org/10.11002/kjfp.2021.28.4.510
  33. Sohrabi Muri, V., Azadfar, D., Hemmati, K., & Saeedi, Z. (2022). Study of essential oil, phenol and flavonoid compounds of Myrtus communis in three forest habitats of Zagros. Journal of Plant Process and Function, 11(50), 327-340. [In Persian]
  34. Takshak, S., & Agrawal, S. B. (2017). Exogenous application of IAA alleviates effects of supplemental ultraviolet‐B radiation in the medicinal plant Withania somniferaPlant Biology, 19(6), 904-916. DOI: https://doi.org/10.1111/plb.12601
  35. Vanhaelewyn, L., Van Der Straeten, D., De Coninck, B., & Vandenbussche, F. (2020). Ultraviolet radiation from a plant perspective: The plant-microorganism context. Frontiers in plant science, 11, 1984. DOI: https://doi.org/10.3389/fpls.2020.597642
مدیریت بیابان
دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 27
6 مقاله
پاییز 1402
صفحه 57-72

  • تاریخ دریافت 15 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 16 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 26 شهریور 1402